Merkezi Yatay Geçiş Nedir?

Sistem temel olarak şu şekilde işliyor; genel not ortalaması yatay geçiş için yeterli olmayan öğrencilerin üniversiteye girdikleri senenin sınav puanlarını kullanarak, kendi puanının girmek istediği bölümün gerektirdiği taban puanına eşit veya bu puandan yüksek olması yatay geçiş için yeterli oluyor. Bu anlatım biraz karışık olduysa hemen bir örnekle açıklayalım. 2016 yılında X bölümünde okumaya başlayan bir öğrenci belirli sebeplerden dolayı üniversitesini ve bölümünü değiştirmek istiyor yada sadece bölümünü değiştirmek istiyor fakat yatay geçiş için puanı yeterli değil. Bu sebeple 2016 yılında üniversiteye yerleştiği YGS-LYS puanını kullanarak tekrardan tercih yapabilir. Fakat tercihini yaparken yine yerleştiği senenin taban puanlarını dikkate alması gerekiyor. Bunun dışında başvurularda öğrenciden başka şart aranmaz. Ancak ÖSYM kılavuzlarında belirtilen özel şartlar varsa bunların yerine getirilmesi beklenir.

Nasıl Başvurulur ?

ÖSYM yatay geçiş için hazırlık sınıfları da dahil olmak üzere her türlü programın merkezi puanla yatay geçişi için %30’luk bir kontenjan belirlemiş durumda. Ayrıca her öğrenci sadece bir defaya mahsus olmak üzere merkezi yatay geçiş yapabilir. Merkezi Yatay Geçiş başvuruları genelde Ağustos ayının sonuna kadar alınır, değerlendirme ve kayıt süreçleri de Eylül ayına kadar tamamlanmış olur. Yatay geçiş için öğrencilerden öğrenci belgesi ve ÖSYM yerleştirme sonuç belgesi istenir.

Diğer Bilinmesi Gerekenler

Eğer yatay geçiş için başvuran aday sayısı ayrılan kontenjandan fazla ise ÖSYM yerleştirme puanı en yüksek olan adaydan itibaren yerleştirme işlemi kontenjan dolana kadar gerçekleştirilir. Başvurular her sene eğitim öğretim dönemi başlamadan önce yapılır ve bahar döneminde başvuru alınmaz.

Eğer merkezi yatay geçiş yapmak isteyen öğrenci bir M.T.O.K programında ise, bu programlara sadece mesleki ve teknik eğitim mezunları tercih yapabileceğinden dolayı, ilgili yılın kılavuzunda yer alan bölümleri tercih edilebilecek ve yerleşebilecek programlar dikkate alınmalıdır. Özel yetenek sınavı ile üniversiteye yerleşen öğrenciler de yatay geçişe başvurabilirken özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programlara yatay geçiş yapılmaz.

Tavsiye Yazı : M.T.O.K Nedir? | Kimler Yapabilir ?

Eğer geçiş yapılmak istenen program kısmen veya tamamen yabancı dil şartı arıyorsa bu şartında yerine getirilmesi gerekmekte, eğer geçiş yapmak isteyen öğrenci hazırlık sınıfında veya birinci sınıfta ise ve yabancı dil şartını yerine getirmemişse yabancı dil hazırlık eğitimi almaları gerekmektedir.

Merkezi geçiş dışında başka bir bölüme veya üniversiteye geçmenize yardımcı olabilecek geçiş yöntemlerini öğrenmek için Yatay Geçiş Nedir adlı yazımızı okuyabilirsiniz.

Tavsiye Yazı : Yatay Geçiş Nedir? | Hakkında Merak Edilenler

Üniversite öğrencilerinin üniversiteye yerleştiği sınavın sonucuna göre üniversiteye başladıktan sonra başka bir bölüme veya üniversiteye geçiş yapmalarını sağlayan sisteme yatay geçiş denir. Öğrenciler yatay geçişle bulundukları bölümden farklı bir bölüme veya farklı bir üniversitelerdeki kendi bölümlerine yerleşebilir. Bunun için temel şart üniversiteye yerleştikleri sınavın sonuçları arasında yerleşmek istediği bölüm için gereken puan türünün hesaplanmış olmasıdır.

Yatay Geçiş İçin Neler Gerekiyor ?

Puan Türü: İlk paragrafta da belirttiğimiz gibi sizi üniversiteye yerleştiren sınavın sonucunda yatay geçişle yerleşmek istediğiniz bölümün gerektirdiği puan türünün hesaplanmış olması gerekmektedir. Örnek vermek gerekirse; üniversiteye TS-1 puan türüyle yerleştiyseniz ve yatay geçişler TM-1 puan türü gerektiren bir bölüme yerleşmek istiyorsanız sınav sonucunuz da TM-1 puanınızın hesaplanmış olması gerekmektedir.

Not Ortalaması: Yatay geçiş yapabilmek için aranan diğer önemli şart ise not ortalamasıdır. Üniversitelerin yata geçiş yapmak isteyen öğrencilerden bekledikleri not ortalamaları değişiklik gösterebilmektedir ama genel anlamda aranan en düşük ortalama 4.00 üzerinden 3.00 ile 3.50 arasında değişmektedir. Genelde yatay geçiş kontenjanları düşük olduğundan dolayı ortalamanız ne kadar yüksekse yatay geçiş hakkı kazanma şansınız o kadar yüksektir.

Geçiş Zamanı: Yatay geçiş için hazırlık sınıfı hariç en erken 1. Öğretim yılının tamamlanmış olması gerekir. Çünkü not ortalamasının hesaplanabilmesi için en az 1 senenin tamamlanmış olması gerekir. Ön lisans programlarında okuyan öğrenciler ilk yarıyıl ve son yarıyıl, lisans programlarındaki öğrenciler ise ilk yarıyıl ve son yıl için başvuru yapamaz.

Yatay Geçişin Çeşitleri

Üniversiteler Arası Geçiş: okuduğunuz bölümü farklı bir üniversitede okumak için yapacağınız yata geçiş türüdür. Örneğin KTÜ Gazetecilik bölümünden İstanbul Üniversitesi Gazetecilik bölümüne…

Üniversiteler arası geçiş için geçtiğiniz dönemlerin not ortalamaları 100 üzerinden en az 60 olmalı. Eğer not ortalamanız yeterli değil ama üniversiteye girdiğiniz yerleştirme puanınız yeterli ise yatay geçiş için başvuran diğer adaylar yerleştikten sonra boş kontenjan kalırsa sizde yerleşebilirsiniz.

Eğer gideceğiniz üniversite yabancı dil ile eğitim veriyorsa geçiş yapacağınız kurumun gerçekleştirdiği yabancı dil yeterlilik sınavların geçmiş olmanız veya ulusal/uluslararası geçerliliği bulunan bir yabancı dil sınavından başarılı düzeyde bir puan almış olmanız gerekmektedir.

Resmin yüksek kaliteli halini görmek için buraya tıklayın.

Hangi Kurumlar Arasında Nasıl Yatay Geçiş Yapılır?

1. Açık öğretim veya uzaktan eğitim programlarından örgün eğitime geçiş yapılabilir. Bunun için 100 üzerinden 80 genel not ortalamasına veya üniversiteye yerleştiğini yılki merkezi yerleştirme puanınızın geçmek istediğiniz örgün eğitim programının o yılki yerleştirme puanıyla eşit veya yüksek olması gerekir. Ayrıca açık öğretim ve uzak eğitimin arasında da herhangi bir şart gerekmeden geçiş yapılabilir.
2. Örgün veya ikinci öğretimden de açık öğretim veya uzaktan eğitim programlarına geçiş yapabilirsiniz bunun için tek şart geçeceğiniz programın ücretini ödemektir.
3. İkinci öğretimde okuyan öğrenciler ancak ikinci öğretim programlarına yatay geçiş yapabilir. İkinci öğretimden örgün eğitime geçmek isteyenler ise sınıf başarısı olarak ilk %10’luk kısma girerek bir üst sınıfa geçmeleri gerekecektir.
4. Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan bölümlere yerleşmek isteyen öğrenciler ise merkezi yerleştirme puanlarının yeterliliğinin yanı sıra bölümün yaptığı özel yetenek sınavından da başarılı olması gerekmektedir. Özel yetenek sınavı ile öğrenci alan programlardan ise merkezi yerleştirme ile öğrenci alan programlara geçiş yapılamaz.
5. Yurt dışındaki yüksek öğretim kurumları ile Türkiye’de ki yüksek öğretim kurumları arasında yatay geçiş yapılabilir. Bunun için üniversite senatoları kontenjanları belirler. Bu kontenjanlar ve başvurular ile ilgili şartlar ve takvimler YÖK’ün internet sitesinde yayınlanır.
   • Öğrenci Türkiye de YGS veya LYS’ye girmemişse;
   • SAT-1 (Min. 1000 puan)
   • ACT (Min. 21 puan)
   • Abitur
   • Fransız Bakaloryası
   • GCE A Level Sertifika (Min. 2 ders)
   • Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB)
   • Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis), belgeleri yatay geçişte kabul edilir.

Üniversite içinde geçiş: öğrenciler kayıtlı oldukları üniversite içindeki ilgili bölümler arasında da geçiş yapabilirler. Yatay geçişi mümkün bölümler ilgili programların yönetim kuruları tarafından belirlenir. Geçişler yönetim kurulunun belirlediği kontenjanlara göre yapılır.

Bulunduğunuz üniversitenin eğitimini aldığınız programlarında birinci öğretimden ikinci öğretime de geçebilirsiniz bunu için herhangi bir kontenjan sınırlaması yoktur. Eğer gideceğiniz bölüm yetenek sınavıyla öğrenci alıyorsa yetenek sınavında da başarılı olunması gerekecektir.

Eğer bulunduğunuz üniversitenin farklı bir puan türüyle öğrenci alan bölümüne yatay geçiş yapacaksanız merkezi yerleştirme puanlarınız için geçiş yapmak istediğiniz bölümün gerektirdiği puan türünden de bulunması gerekmektedir. Vakıf üniversitelerinin burslu programlarında bulunup yatay geçiş yapacak öğrenciler ise geçiş yaptıktan sonra burslarından feragat etmiş olurlar.